[μιά λευκή αντιλόπη* στην πειραιώς]

δεν ξέρω πόσοι από το κοινό της χθεσινής συναυλίας των -πάντα εξαιρετικών- 'εν χορδαίς' στο αίθριο του νέου μουσείου μπενάκη αντιληφθήκαμε την σπάνια τύχη που είχαμε να ακούσουμε την λιβανέζα τραγουδίστρια rima* khcheich: μορφή εξαιρετικής ευγένειας και μιά φωνή σαν το νεράκι - όπου περιέχονται και μονοιάζουν όλες οι γεύσεις μαζί

συγκρατημένο χειροκρότημα - αλλά μήπως μπρος σε μιά τέτοια παρουσία κι ένα τέτοιο άκουσμα, δεν θά 'ταν βέβηλο να ξεσπάσεις σε κραυγές; τρύπωσε αλλού ο ενθουσιασμός

όπως τρυπώσανε κάποια στιγμή, όρθιοι στην είσοδο του αιθρίου, κάποιοι άραβες μετανάστες απ' τα πέριξ

δυστυχώς, τίποτα στο youtube, στο site της [όπου και απόσπασμα από τραγούδι-έκπληξη!], ή στο myspace δεν αποδίδει την εμπειρία - αλλά νομίζω πως αυτό είναι ό,τι καλύτερο βρήκα. ωστόσο, υπάρχει και ένα ελληνικό cd -της σειράς 'μεγάλοι συνθέτες της μεσογείου', παραγωγή του οργανισμού 'εν χορδαίς'- όπου η ρίμα τραγουδάει, μαζί με άλλους, τραγούδια του σπουδαίου αιγύπτιου συνθέτη sayyed darwish, με τους beirut oriental ensemble

[παναγιά μου μιά βραδιά]

τη βάσει της πρώτης παράστασης του σταμάτη κραουνάκη με τους 'σπείρα-σπείρα' [άσχετο: αλήθεια, οι σκέτοι 'σπείρα', με έναν δίσκο στον 'σείριο' το '80, τι απόγιναν;...], στο 'χυτήριο', ήμουν σχεδόν βέβαιος πως και την χθεσινή παράσταση, 'αυτά που κάψαν το σανίδι', στο ηρώδειο, θα την χαρακτήριζε το ίδιο -σπάνιο πιά- μίγμα εξαιρετικού γούστου και τρελλού κεφιού, πάνω και κάτω απ' τη σκηνή. γελάσαμε και συγκινηθήκαμε άπαντες: μικροί και μεγάλοι - και μεγαλύτεροι

αποκάλυψη -ακόμα κι αν τον είχες ακούσει και δει να τραγουδά- ο στέργιογλου ως ιθαγενής σεβαλιέ - και ο γιάννης χαρούλης με την σεμνή, υψηλής ακρίβειας, ξυλουρέικη φωνή [σε δυό από τα δύσκολα και παράξενα τραγούδια από τον 'καπετάν μιχάλη' του χατζιδάκι] - και χάρηκα που ο μπάσης ξανάδειξε την ακριβή στόφα της βυζαντινής φωνής του

εξαιρετική η μπαλανίκα, απρόσμενο το -έχει δίκο ο κραουνάκης- μπεττ-μιντλερικό ταμπεραμέντο της φριντζήλα, υπέροχη η ευθύτητα της φυτούση και το αυτοπαρωδούμενο νάζι της κοντού [και τι ωραία που έχει βαθύνει η φωνή της], απλώς ασύλληπτη η σαπουντζάκη, απολαυστική η καλουτά που σχεδόν έκανε αυτοσχέδιο νούμερο ανάμεσα σε λαζόπουλο και κραουνάκη!

ομολογώ πως βούρκωσα στο 'τώρα νυφούλα μου χρυσή' από τους 'σπείρα-σπείρα' - αλλά ήδη απ' τον 'μύθο', έλεγα πως το πρόσωπο του χατζιδάκι, σαν σκοτεινό φεγγάρι, μας χαμογελούσε απ' τον ουρανό

[age of innocence]

τι ζημιά κι αυτή η grace jones - κόλλησα πάλι
[κι όσο θυμάμαι πώς εν πλήρει αθωότητι χορεύαμε πιτσιρίκια το 'pull up to the bumper'!... ;-)]

[γιά την λένα πλάτωνος ii]

τα δώρα δεν δωρίζονται - αλλά καινούργιο κοσκινάκι μου και πού να σε κρεμάσω. ο greek gay lolita μου έστειλε αυτό το δώρο, που μ' έκλεισε μέσα μιά ώρα παρόλη τη λιακάδα, κολλημένο στο πισί

τι να πρωτοθαυμάσεις: τη λένα πλάτωνος την ίδια, που, πέρα απ' τη μουσική της, με λίγα λόγια βάζει μπόλικα δύσκολα πράγματα στη θέση τους, χωρίς να χαϊδεύει αλλά και χωρίς να επαίρεται; την έλλη πασπαλά που αίφνης αποκαλύπτεται ως η απολύτως ιδανική ερμηνεύτριά της; την σεμνότητα και τον επαγγελματισμό της οικοδέσποινας, λιλάντας λυκιαρδοπούλου; την απολύτως κατάλληλη, μετρημένη σκηνοθεσία του σ.ζερβάκη και τους φωτισμούς του γ.καραγεωργόπουλου [ας θυμηθούμε ότι βρισκόμεθα εν μέσω απολύτου eightίλας - παρόλο που η ερτ δεν μπαίνει στον κόπο να μας ενημερώσει γιά την χρονολογία προβολής, εικάζω από τα λεγόμενα ότι είναι περί το 1983]; μ' αυτά και μ' αυτά, ακόμα και ο χορός της δόνης μιχαηλίδου μοιάζει ανώδυνος μάλλον παρά κιτς

να σημειώσω τρεις ευχές, συνειρμικά:

. να κυκλοφορήσει σε dvd ή/και cd το μουσικό περιεχόμενο αυτής της 'πρόβας' [ενδεχομένως μαζί και μ' άλλα 'σκόρπια' της λένας πλάτωνος; βλ. σαββόπουλο κ.λπ.]
. να ξανακούσουμε [ίσως αυτό το καλοκαίρι;] την έλλη πασπαλά να τραγουδάει πλάτωνος
. να γίνει το 'φεστιβάλ αθηνών', και πέρα απ' το καλοκαίρι, πυρήνας έρευνας και συνεργασιών, όπως ήταν το 'τρίτο' επί χατζιδάκι

[this is not a bow: it's a prostration]

λένα πλάτωνος - 'σ' αγάπησα'

σ' αγάπησα πολύ / ήσουν η αντανάκλαση σημείου φωτεινού / στον άναστρο καθρέφτη τ' ουρανού μου / ‘λίγα κομμάτια σε κίτρινο χρυσό έχουν μείνει! τώρα είναι η ευκαιρία να τ’ αποκτήσετε!’ / φώναξε η τηλεπαρουσιάστρια / ενώ εγώ / you are my last hope / σου ψιθύρισα / στη μοναδική υπόγεια διάβαση που μου διέθετες / όλα αυτά τα χρόνια / γέρασες / γέρασα / you are my last hope / σου ψιθύρισα / και ο καθρέφτης ουρανός έσπασε / τις ρυτίδες μας

[το ακούω και το ξανακούω, σχεδόν τρέμοντας [μπορεί να φταίει και το πολύ τσάι]. excuse my melo, αλλά δεν ξέρω από πότε έχει να βγάλει η λένα πλάτωνος τέτοιο τραγούδι [προσωπικά, ούτε οι αναπνοές μου είχαν 'πει' κάτι, παρά τους εξαιρετικούς μουσικούς]. υπομονή -εμένα μου λες- ώς τις 18.03, που κυκλοφορεί ο δίσκος. τα λόγια από το έντεκα, το mp3 από τον m.hulot]

[let's change the subject, shall we?]

one thing [sic] leads to another

[υποθέτω δεν θα πάψω ποτέ να είμαι μάλλον υπέρ της αναγεννησιακής ωραιότητος, παρά της 'punk'[ish] in yer face εκδοχής των [ίδιων] πραγμάτων [sic]]

[συνειρμοί εικόνων]

[ο ευρών αμειφθήσεται]

το 'πλαίσιο' πλέον δεν καταδέχεται να στοκάρει τετράδια με αλφαβητικό ευρετήριο [at this day and age?!]. στο χαρτοπωλείο της γειτονιάς, μου δείχνουν δύο: ένα σπιράλ με πλαστικό ημιδιαφανές κροκί εξώφυλλο [3,70 EUR!], κι ένα κλασσικό με σκληρό μπλε εξώφυλλο [4,00 EUR!! - no prizes, though, γιά το ποιό απ' τα δυό αγόρασα]

αλλά σε μιά οθονίτσα η σπεράντζα βρανά τραγουδούσε και χόρευε το 'μάμπο μπραζιλέιρο' [και στο ρεφραίν βγαίνει σε διαγώνια κάδρα το τρίο κιτάρα και οι λοιποί μουσικοί] και μού 'φτιαξε το κέφι. [το οποίο φούντωσε όταν μου έκοψαν απόδειξη χωρίς να την ζητήσω]

[blue]

τον τελευταίο καιρό σκεφτόμουνα -ξανά και πάλι- πόσο λείπει -πέρα απ' τον καλλιτέχνη- ο μάνος χατζιδάκις ως δημόσιο πρόσωπο [τι κοφτερό σχόλιο θα είχε κάνει...]
ήταν -και εξακολουθεί να είναι- ο μόνος 'επιφανής' έλληνας που πραγματικά 'πένθησα'

και να τώρα ένα συγκινητικό και γλυκό τεκμήριο [και με ενδιαφέρουσα ιστορία - από τον bosko, μέσω του άρη δαβαράκη]

γιά την ψυχρή μα λαμπρή σημερινή λιακάδα

[xmascutup]

you're nearer
than my head is to the pillow
oh that's splendid your majesty

[КУДА, КУДА]

όταν δεν έχω κέφι γιά τίποτα το νοιώθω στο πρόσωπο: τραβηγμένο, κλειστό. ίσως να φταίει κι η συννεφιά, η πρόσφατη πανσέληνος - ίσως και να μην είναι τυχαία ετούτες οι μέρες από παλιά χρόνος ανάμιξης ζώντων και τεθνεώτων: οι ζωντανοί υποδύονται τους νεκρούς, τους τρων υπό μορφήν γλυκισμάτων, τους τιμούν ξεφαντώνοντας

πάντως ο ονιέγκιν από το μπολσόι του 1955 υπό την διεύθυνση του μπορίς χαϊκιν ήρθε και ταίριαξε

[λένε πως η γεύση της αγάπης]

άλλες δυό φορές θυμάμαι να έχω παρατήσει ό,τι άλλο κάνω και νά 'χω καθηλωθεί ακούγοντας κάτι κατά τύχη [ok, εδώ υπάρχει και συγκλονιστικό θέαμα]: με τον ralph richardson ως peer gynt από παλιά ηχογράφηση του αγγλικού ραδιοφώνου, και με την κάλας να διδάσκει το 'cortiggiani, di razza dannata...' στην julliard, πάλι από ραδιοφωνική μετάδοση [όταν πρωτοκυκλοφόρησαν τα ηχογραφημένα μαθήματα το 1986 ή '87]

σ' αυτήν την σαλώμη του ρ. στράουσς [διευθύνει ο καρλ μπαιμ, σκηνοθετεί ο γκαίτς φρήντριχ] με την τερέζα στράτας το 1974 -αψεγάδιαστη μουσικά και σκηνικά- βρέθηκα ξεκινώντας από ένα ποστ του m. plume για τον κουρτ βάιλ

έχω μεγάλη αδυναμία σ' αυτήν την κόρη γιδοβοσκού απ' την κρήτη, επί έτη σύντροφο του σπουδαίου βρετανού ποιητή -και βαθύτατου φιλέλληνα- τόνυ χάρρισον, στην οποία η λόττε λένυα λίγο πριν πεθάνει παρέδωσε το στέμμα της ερμηνεύτριας του κουρτ βάιλ [πότε θα ξανακυκλοφορήσουν επιτέλους εκείνοι οι δύο δίσκοι;] αλλά μ' αυτά τα αποσπάσματα, απλώς σάστισα

αν βαριέστε να δείτε και τον χορό των επτά πέπλων [μέρη 1 + 2] και την τελική σκηνή [μέρη 1 + 2 + 3], δείτε μόνο την δεύτερη

[rejoice in the highest]

νέος δίσκος της joni mitchell - shine [αναμένεται να μείνει στο repeat για τις επόμενες μέρες]

ok, δεν είναι hejira, αλλ' ας μην είμεθα αγνώμονες: είναι πολύ* καλό, χωρίς κανένα σκόντο για την ηλικία της ή τα χρόνια απουσίας από την δισκογραφία

* 28.ix.'07

[μες στο δωμάτιο ο ουρανός]

σαν είσαι εδώ μαζί μου ετούτη η κάμαρα δεν έχει τοίχους πιά μα δέντρα δέντρα ατελείωτα σαν είσαι εδώ στο πλάι μου ετούτη η μωβ σοφίτα πάει δεν υπάρχει πιά βλέπω τον ουρανό πάνω από μας που μένουμε εδώ παραδομένοι λες δεν υπάρχει τίποτα τίποτα πιά στον κόσμο παίζει μιά φυσαρμόνικα μού μοιάζει όργανο εκκλησίας που δονείται γιά σένα και γιά μένα ψηλά στο άπειρο τ' ουρανού γιά σένα γιά μένα στον ουρανό



'il cielo in una stanza', τραγούδι του gino paoli, που -μάλλον γλυκανάλατος τραγουδιστής ο ίδιος- ευτύχησε να τραγουδηθούν τα τραγούδια του από σπουδαίες φωνές, σαν της ornella vanoni ή της mina. πρωτοακουσμένο μες σε [μετ]εφηβικό νταλκά από χιλιοαντιγραμμένη κακογραμμένη κασσέττα κάποιο πάσχα στην τοσκάνη -ανάκατο μ' άλλα παλιά τραγούδια της mina και της vanoni- δεν μ' έχει εγκαταλείψει ποτέ. το ξαναβρήκα στο 'βλέμμα', από την ταινία του 1960, appuntamento a ischia. παρόλη την κιτς αθωότητα και τον υπέροχα αναιδή θρίαμβο της νεαρής φωνής, νομίζω το προτιμώ οκτώ χρόνια αργότερα, κι ας έχουν κατέβει οι νότες: και η φωνή και η ερμηνεία έχουν πιά μεστώσει

[matissεσύ]

πήγα να σκαρώσω στίχους / και μου βγήκε ξόρκι μαγικό

δεν είναι κι άσχημη κατάληξη - και οπωσδήποτε εξαιρετική έναρξη του toys up, νέου δίσκου των matisse, που έχει κι άλλα όμορφα πράγματα [μεταξύ των οποίων: μιά 'μπαρόκ' εισαγωγή στην ηλεκτρική κιθάρα κι ένα τοσοδά χατζιδακίζον riff στο '5 seconds of love', μιαν αγγλόφωνη 'post-rock' εκδοχή του 'μη μου μιλάς γι' αγάπη' με την γαλάνη, το 'she bop' της cyndi lauper -ξέρω τουλάχιστον έναν που θα το χάρηκε πολύ- για να θυμούνται οι παλιοί and so on...]

[welcome to her athenian night]

με μιά κοφτή ιαπωνική υπόκλιση -ο κορμός ευθύς 90 μοίρες μπροστά- η laurie anderson χάθηκε χοροπηδώντας σαν κατσικάκι στα παρασκήνια του ηρωδείου [άντε, έτσι νά 'μαστε κι εμείς στα εξήντα μας!]

είχε προηγηθεί μιάμιση ώρα κομματιών περισσότερο γλυκών και λυρικών παρά καυστικών και παράδοξων - με εξαίρεση την βία και τον σαρκασμό των αντι-bushικών και αντιπολεμικών, και αποκορύφωμα την μακάβρια πρόσκληση του 'callin' em up': "welcome to the american night"...

λεπτή χειρονομία αγάπης -και εξαίσια ποιητική- το ξεκίνημα με το 'the lark', εμπνευσμένο, καθώς λέει, από τους όρνιθες, για τον κορυδαλλό που, μην έχοντας γη, έθαψε τον πατέρα του στο πίσω μέρος του κεφαλιού του. κι έτσι γεννήθηκε η μνήμη

[σύννεφα και μουσική]

ήταν ωραία χθες στην συναυλία ηλεκτρονικής μουσικής στο πεδίο του άρεως: τα σύννεφα άλλαζαν χρώματα και σχήματα καθώς νύχτωνε, οι marsheaux ήταν σαν depeche mode ζαχαρωτά, και μιά στρουμπουλούλα δωδεκάχρονη με ροζ μπλουζάκι και κολλητό άσπρο μακό παντελόνι έκανε μόνη της κοτζάμ σόου στο γρασίδι -τι σάμπες τι φούρλες τι απλωμένα χέρια μινέλλι μαρινέλλας- τοσοδά έξω απ' τον ρυθμό ώστε να μένει τρισχαριτωμένη

αργία μήτηρ πάσης* απολαύσεως

η αργία των εορτών της αλλαγής του χρόνου πέρασε, αλλά η απόλαυση μένει:

- ο νέος δίσκος της μαρίας μουμβάκη: το τερραίν του παραδείσου [σείριος]. νομίζω πως από τον καρυωτάκη της πλάτωνος έχω ν' ακούσω έναν τόσο ενδιαφέροντα –στο σύνολό του: γιατί κι οι μήνες του παπαδημητρίου προ δεκαετίας είχαν καλές στιγμές, ή έτσι μου φάνηκε τότε– δίσκο με μελοποιημένη ποίηση. η ηλεκτρονική, 'αντιποιητική' μουσική, η 'πεζή', τρυφερά ειρωνική ερμηνεία, συνθέτουν κάτι χαμηλόφωνα συναρπαστικό

- ο αλκίνοος ιωαννίδης στο παραμύθι χωρίς όνομα, τον ματωμένο γάμο και τον κύκλο με την κιμωλία του μάνου χατζιδάκι, με την φροντίδα του νίκου κυπουργού [σείριος]: μια 'χατζιδακική' φωνή, 'γυμνή' αλλ' ικανότατη –σε αντίθεση με αρκετές τις οποίες χρησιμοποίησε ο ίδιος ο συνθέτης– σε μια πολύ ώριμη στιγμή της

- τα δύο πρώτα τεύχη απάντων των έργων του john dowland [1563-1626] για λαούτο, με τον nigel north [naxos]: το πρώτο, πέρα απ' το λεπτό παίξιμο, την αίσθηση αυτοσχεδιαστικής μαεστρίας, και την άψογη, χωρίς ξηρότητα, ηχογράφηση, αναδεικνύει το θαυμάσιο χιούμορ ερμηνευτή και συνθέτη, ιδιότητα όχι τόσο τονισμένη, μιας και το γνωστότερο έργο του ελισσαβετιανού ντόουλαντ, τα lachrymae, όντως μπορούν να σε κάνουν να πλαντάξεις. αυτά περιέχονται στο δεύτερο τεύχος, μαζί και με άλλα έργα, που 'αλαφραίνουν' κάπως την ατμόσφαιρα: όλα πάντως παιγμένα χωρίς μελοδραματισμό, αλλά με πραγματική, αυστηρή θλίψη. [πρόταση: ακούστε αυτό το δεύτερο cd 'ανακατεμένο' με το hejira της joni mitchell…]

- ο μεσσίας του χαίντελ τραγουδισμένος εξ ολοκλήρου από φωνές ανδρών και αγοριών –όπως πρωτοσυνέβη, παρουσία του συνθέτη, στο λονδίνο το 1751– με την χορωδία του new college της οξφόρδης, και την academy of ancient music, υπό τον ακαταπόνητο edward higginbottom [naxos]: έργο που συνεχώς ταλαντεύεται μεταξύ του ευφρόσυνου και του σχεδόν gothικά ζοφερού. εξαίσιες φωνές σε μια ισορροπημένη, δραματικά και υφολογικά, ερμηνεία, από μια χορωδία που, μέρα μπαίνει μέρα βγαίνει, τραγουδά θρησκευτική μουσική –στο τοσοδά παρεκκλήσι του κολλεγίου της– με ενθουσιασμό και αγάπη που συνεπαίρνουν. [επί τη ευκαιρία, η πρώτη –agnus dei– από τις δύο παλιότερες συλλογές δημοφιλών αλλά και λιγότερο γνωστών χορωδιακών έργων από τους ίδιους συντελεστές [erato], είναι διαχρονικώς σταθερό καταφύγιο 'comfort music' υψηλής ποιότητας…]

- η γαλλική εκδοχή του ορφέας και ευρυδίκη του γκλουκ με τρεις από τους καλύτερους σημερινούς τραγουδιστές του γαλλόφωνου μπαρόκ [jean-paul fouchecourt – ορφέας, catherine dubosc – ευρυδίκη, suzie le blanc – έρως] και ένα αξιολογότατο, προηγουμένως άγνωστό μου, σχήμα με όργανα εποχής, την opera lafayette orchestra & chorus, υπό τον ryan brown [naxos]: ένα έργο βουτηγμένο στην ερωτική θλίψη [παρά το πρωτοφανές χάππυ εντ], υπέροχης μουσικότητας, παρά την 'στατικότητά του, σε μια ερμηνεία δραματική και δροσερή στις σωστές δόσεις. [ειδικά για όσους σπεύσαμε στην εθνική λυρική σκηνή, για να βρεθούμε αντιμέτωποι με μια συμπαθή και εμπνευσμένη σκηνοθεσία, ανεπαρκώς αφομοιωμένη όμως, μιαν ανύπαρκτη χορογραφία, και τις δύο ελληνίδες τραγουδίστριες –δυσάρεστα όσο και αναπάντεχα– παντελώς ακατάλληλες για τους ρόλους τους, τόσο ως προς την παραγωγή της φωνής, όσο και το ύφος. ο καναδός τενόρος, παρά την 'μικρή' φωνή και την άχρωμη ερμηνεία, τουλάχιστον 'τα είπε' [σωστά]]

- το δεύτερο τεύχος της σειράς 'j.s. bach – piano transcriptions' [καλύτερο, νομίζω, απ' το πρώτο], με σπουδαίους πιανίστες του πρώτου μισού του 20ού αιώνα [naxos]. μπορούμε να συζητάμε ώς το ξημέρωμα για την χρήση του πιάνου στον μπαχ, αλλά το αποτέλεσμα πείθει και, κυρίως, τέρπει: λίγο οι ενδιαφέρουσες μεταγραφές, λίγο το γνωστό –κι ας μην είναι ιδιαίτερα πειστικό– επιχείρημα πως ο μπαχ δεν έγραφε για συγκεκριμένο όργανο, και πολύ [πάρα πολύ] η αξία των ίδιων των μουσικών, που, 'εκείνη την εποχή', αγαπούσαν και ζούσαν για καιρό με τα έργα που έπαιζαν, ενώ ηχογραφούνταν τελικά μόνο οι καλύτερες 'συναντήσεις' ερμηνευτή και έργου [όπως εξάλλου συνέβαινε και με τα καθ' ημάς 45άρια του λαϊκού τραγουδιού – εξού και τα τόσο διαμάντια]


υ.γ.: παραταύτα, δεν παίρνω ποσοστά ούτε από τον 'σείριο' –που θαυμάζω και υποστηρίζω για προφανείς λόγους– αλλ' ούτε κι απ' την 'naxos' [ούτε και από την 'λέσχη του δίσκου' που εισάγει τους δίσκους της: προτιμώ να αγοράζω τις εκδόσεις αυτής της εταιρείας από την 'πολιτεία', που χρεώνει τα ίδια, χωρίς το ανέκδοτο του 'μέλους']. εκτιμώ όμως ιδιαιτέρως την πολιτική της: στην σεμνή κοστολόγηση των δίσκων [ναι, εν μέρει συνέπεια του ότι οι καλλιτέχνες πληρώνονται εφάπαξ, χωρίς δικαιώματα επί των ηχογραφήσεων – αλλά ενήλικες είναι: δεν τους εξαναγκάζει κανείς], στο ευρύ ρεπερτόριο, όσο και στην ανάθεση της επιμέλειας επανεκδόσεων παλιών ηχογραφήσεων στους καλύτερους τεχνίτες


*well, almost :-)